Mèo Scottish

Mèo Scottish, tên đầy đủ là Scottish Fold, là giống mèo có đôi tai cụp gập về phía trước khiến khuôn mặt tròn vành vạnh trông giống một chú cú nhỏ. Đây là một trong những giống mèo được tìm kiếm nhiều nhất tại Việt Nam, và cũng là giống có nhiều điều cần cân nhắc nhất trước khi nuôi.

Toàn bộ giống mèo này bắt nguồn từ một bé mèo trắng tên Susie, được tìm thấy tại một nông trại ở Scotland năm 1961 với đôi tai cụp bất thường. Mọi bé Scottish Fold ngày nay đều là hậu duệ của Susie.

Điểm thú vị về mèo Scottish

Mèo Scottish con sinh ra đều có tai thẳng. Chỉ đến khoảng tuần thứ ba đến tuần thứ tư, tai của những bé mang gen cụp mới bắt đầu gập xuống. Trong cùng một lứa, sẽ có cả bé tai cụp và bé tai thẳng — những bé tai thẳng được gọi là Scottish Straight và hoàn toàn khỏe mạnh về mặt sụn khớp.

Giống mèo này cũng nổi tiếng với những tư thế ngồi kỳ lạ: ngồi thẳng lưng hai chân duỗi ra trước như người, hoặc nằm ngửa phơi bụng. Nhiều tư thế trong số đó thực chất là cách bé giảm áp lực lên khớp.

Ngoại hình

Mèo Scottish có thân hình tròn, chắc, cổ ngắn và chân vừa phải. Đầu tròn, má đầy, mắt to tròn cách xa nhau, mũi ngắn. Đôi tai cụp gập về phía trước và úp xuống, càng gập nhiều thì càng được giới chơi mèo đánh giá cao — nhưng cũng thường đi kèm mức độ ảnh hưởng sụn nặng hơn.

Bộ lông có hai dạng: ngắn (Scottish Fold) và dài (Highland Fold). Cả hai đều dày và mềm.

Tính cách

Đây là một trong những giống mèo dễ chịu nhất. Mèo Scottish điềm đạm, ít kêu, thích ở cùng phòng với người nhưng không đòi hỏi phải được bế liên tục. Bé hòa thuận với trẻ nhỏ, với chó và với các bé mèo khác.

Mèo Scottish gắn bó với cả gia đình thay vì chỉ chọn một người. Bé cũng chịu đựng thay đổi khá tốt, nên phù hợp với gia đình có nhịp sinh hoạt thất thường.

Thói quen sống

Mèo Scottish không phải giống hiếu động. Bé thích chơi nhẹ nhàng, vài lượt cần câu mèo mỗi ngày là đủ, sau đó tìm chỗ ấm nằm cạnh bạn.

Chính vì ít vận động, giống này rất dễ tăng cân — và cân nặng dư thừa lại đè thêm lên những khớp vốn đã yếu. Đây là vòng luẩn quẩn cần chủ động cắt từ sớm.

Cách chăm sóc

Với bé lông ngắn, chải hai lần mỗi tuần là đủ. Bé lông dài cần chải cách ngày để tránh vón lông.

Đôi tai cụp khiến ống tai kín hơn và khó thoát ẩm, nên cần kiểm tra tai hằng tuần. Nếu thấy ráy sẫm màu, mùi khó chịu hoặc bé hay gãi tai, hãy đưa bé đi khám thay vì tự ngoáy sâu.

Quan trọng nhất là theo dõi vận động. Hãy để ý các dấu hiệu: bé ngại nhảy lên cao, đi cứng chân sau khi ngủ dậy, đuôi kém linh hoạt hoặc dày lên bất thường. Đó là những dấu hiệu sớm của loạn sản xương sụn và cần được bác sĩ thú y đánh giá.

Chế độ ăn

Kiểm soát khẩu phần là ưu tiên số một. Hãy cân bé định kỳ mỗi tháng và điều chỉnh lượng ăn theo cân nặng mục tiêu, thay vì đổ đầy bát cả ngày.

Chọn thức ăn giàu đạm, vừa phải về chất béo. Nhiều bác sĩ thú y khuyến nghị bổ sung glucosamine, chondroitin và omega-3 cho giống này để hỗ trợ sụn khớp — hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.

Thức ăn ướt giúp bé no với ít calo hơn, rất hữu ích khi cần giảm cân.

Sức khỏe

Vấn đề sức khỏe lớn nhất của giống này là loạn sản xương sụn (osteochondrodysplasia). Gen gây cụp tai không chỉ tác động lên sụn tai mà lên sụn toàn thân, khiến khớp cổ chân, đuôi và cột sống có thể biến dạng, cứng và đau.

Mức độ khác nhau ở từng bé, nhưng mọi bé tai cụp đều mang gen này. Vì vậy có một quy tắc nhân giống tuyệt đối: không bao giờ ghép hai bé tai cụp với nhau, vì mèo con mang gen kép gần như chắc chắn bị dị tật xương nặng từ nhỏ. Một bé tai cụp chỉ nên được ghép với bé tai thẳng.

Ngoài ra giống này cũng có nguy cơ với bệnh cơ tim phì đại (HCM) và bệnh thận đa nang (PKD).

Khi chọn mua, hãy yêu cầu trại giống cho xem bố mẹ và xác nhận rằng bé không phải kết quả của phép ghép hai tai cụp.

Tạm kết

Mèo Scottish là bạn đồng hành hiền lành, dễ sống, hợp với gần như mọi gia đình. Nhưng vẻ đáng yêu của đôi tai cụp gắn liền với một bệnh di truyền có thật, không thể chữa khỏi và sẽ theo bé suốt đời.

Nếu bạn yêu ngoại hình này, hãy cân nhắc một bé Scottish Straight tai thẳng — vẫn khuôn mặt tròn, vẫn tính cách ấy, nhưng không mang gánh nặng về khớp.